birinci murad

sultan birinci murad, 1326'da, bursa'da doğdu. babası orhan gazi, annesi bizans tekfurlarından yar hisar tekfuru'nun kızı olan nilüfer hatun'dur (holofira). sultan birinci murad, uzun boylu, degirmi yüzlü ve iri burunluydu. kalın ve adaleli bir vücuda sahipti.

başına mevlevî sikkesi üzerine destar sarılı bir başlık giyerdi. çok sade giyinir ve kırmızı zeminli beyaz elbiseden hoşlanırdı. ilk eğitimini, annesi nilüfer hatun'dan aldı. daha sonra tahsilini tamamlamak için bursa'ya gitti. buradaki medreselerde ilim ve sanat adamları ile beraber çalıştı.

sultan birinci murad, gayet nazik, sevimli ve çok halim selim bir insandi. âlim ve sanatkârlara hürmet gösterir, fakirlere ve kimsesizlere sefkatli davranirdi. dahî bir asker ve devlet adamiydi. "dervis gazilerin, seyhlerinin, krali murad gazi" diye anilan sultan birinci murad, bütün hayati boyunca plânli ve programli hareket etti.

sultan birinci murad, bizans kilisesi'ne göre bir kâfir ve isa düşmanı olarak görülse de, fethettiği yerlerde yaşayan hristiyan halka iyi davrandığı için onların sevgisini kazanmıştı. 1382 yılından itibaren "murad hüdavendigâr" diye anılan sultan birinci murad, birinci kosova savaşı'ndan sonra savaş alanını gezerken, sırp asilzâdesi milos obraviç (sırp kralı lazar'ın damadı) tarafından hançerlenerek şehit oldu (1389).

erkekçocukları: yakub çelebi, yıldırım bayezid, savcı bey ve ibrahim

kızçocukları: nefise ve sultan hatun


*

[bkz: hüdavendigar]

ı. murat, murad hüdavendigâr (murat ı) (d. 1326 – ö. 1389). osmanlı devleti’nin üçüncü padişahı. "hükümdar", "bey" anlamına gelen hüdavendigâr unvanı verilmiştir. bu unvan daha çok bursa sancağı'nda kullanılmış, sonradan ıı. murat'a da verilmiştir. sancak sistemiyle başa geçen ilk hükümdardır. sultan unvanı ilk kez ı. murat zamanında kullanılmıştır. ı. kosova savaşı'ndan sonra savaş alanını gezerken bir sırp askeri olan milos obilic tarafından hançerlenerek öldürülmüştür. babası orhan gazi, annesi nilüfer hatun'dur.

edirne'yi alarak balkanlar'a geçmiştir ve balkanlar'da fetihler yapmaya başlayarak osmanlı devleti'nin sınırlarını genişletmiştir. 40'ın üzerinde savaşı yönettiği ve hiç yenilmediği çeşitli kaynaklarda söylenmektedir.

orhan gazi'nin ölmesi üzerine yerine oğlu murat geçti. edirne'yi bizans'tan 1362 yılında sazlıdere savaşı'yla alarak başkent yaptı. yeniçeri ocağını kurdu. rumeli beylerbeyliği'ni kurdu. germiyanoğulları'ndan kütahya, simav, tavşanlı, emet çeyiz yolu ile hamitoğulları'ndan beyşehir, karacaağaç ve ısparta'yı para ile satın aldı. bu siyaset sonucu osmanlı kısa zamanda karamanoğulları ile karşı karşıya geldi. türklerin, anadolu ile uğraştığını gören haçlılar, ploşnik'te küçük bir osmanlı birliğini bozguna uğrattı. ı. murat, osmanlı devleti'ni balkanlar'dan atmayı amaçlayan haçlıları 1364'te sırpsındığı savaşı'nda yenilgiye uğrattı. 1371'de sırpsındığı savaşı'nın intikamını almak isteyen sırpları çirmen savaşı'nda yendi. osmanlı devleti'ni balkanlar'dan çikarmayı amaçlayan, haçlı ordusu'nu 1389'da ı. kosova savaşı'nda yendi. ı. murat savaş alanında yaralılar arasında dolaşırken sırp miloš obilić tarafından gizlice hançerlenerek şehid edildi.bunun üzerine despot lazar ve yanındakiler kılıçtan geçirildi.ı.murat'ın cenazesi bursa'ya getirilerek çekirge'deki türbesine gömüldü. yerine oğlu yıldırım bayezid geçti.

ı. murat döneminde' devlet hükümdar ve sülalesinin ortak malıdır.'anlayışı kalkmış yerine 'devlet hükümdar ve oğullarının ortak malıdır.' anlayışı gelmiştir. vezirlerin sayısı artmıştır.rumeli beylerbeyliği kurulmuştur. divan üyelerinin sayısı artırılmıştır.defderdarlık makamı oluşturulmuştur. yeniçeri ocağı kurulmuştur.

*
[bkz: osmanlı padişahları]

döneminde;
-germiyanoğulları çeyizyoluyla alındı.
-hamitoğullarından toprak satın alındı.
-karamanoğulları itaat altına alındı.
-sazlıdere savaşı (1363)
-sırpsındığı savaşı(1364)*
-çirmen zaferi(1371) sırplar vergiye bağlandı.
-birinci kosova savaşı (1389) ilk kez top kullanıldı.
-yeniçeri ocağı kuruldu
-tımar sistemi uygulandı
-vezir-i azamlık makamı kuruldu.
-rumeli beylerbeyliği kuruldu.
-sultan ünvanını ilk kez kullandı.
-defterdarlık kuruldu.
-merkezi otorite güçlendi.
-osmanlı tam anlamıyla devlet haline geldi.