batıl inanç

akla yatkın herhangi bir neden yokken kişilerin duydukları inançlardır.

merdiven altından geçmemek örnek olarak verilebilir.

bana göre burda kaynak kıçtır...
lakin,
ne enteresandır ki,
kıçı yemediği için doğruya inanmayan insan
çoğu zaman aynı kıçtan inanç lar uydurur...

mantıksal bir temele dayanmayan inanç ve davranışlara denir. bazen, nedenini bilmediğimiz davranışlarda bulunur ya da sözler söyleriz. yolculuğa çıkan birisinin arkasından yere su dökmeyi, merdiven altından geçmemeyi, gece tırnak kesmemeyi, aksıran birisine "çok yaşa!" demeyi bunlara örnek olarak verebiliriz.

ingilizcesi superstition olan kelimedir.

mantıksal bir temele dayanmayan inanç ve davranışlara denir. bazen, nedenini bilmediğimiz davranışlarda bulunur ya da sözler söyleriz. yolculuğa çıkan birisinin arkasından yere su dökmeyi, merdiven altından geçmemeyi, gece tırnak kesmemeyi, aksıran birisine "çok yaşa!" demeyi bunlara örnek olarak verebiliriz.

boş inaçların kökenini, eski paganist inançlarda aramak gerekir. bu çağlardan kalma boş inanç dediğimiz alışkanlıklar devam etmiş, oysa bir zamanlar bunları anlamlı kılan inançlar çoktan unutulup gitmiştir.

boş inançların büyük bir bölümü efsanelere dayanır. bazıları çok eski tarihlerden gelen boş inançlara ilişkin yalnızca bazı varsayımlarda bulunabiliriz. günümüzde ay'ın dünya'nın bir uydusu olduğunu biliyoruz. oysa bundan binlerce yıl önce yaşamış insanlar ay'ın bir tanrıça olduğuna sanıyor, insanlara zenginlik ve uğur getirdiğini inanıyorlardı. günümüzde yeni ay çıktığında sevdiği kişinin yüzüne bakmak ya da altına el sürmek türünden davranışlar o dönemlerden kalmış olabilir. at nalının uğurlu sayılmasının nedenlerinden biri, belki de eski avrupa topluluklarından keltlerin atın kutsallığına inanmalarıdır. eskiçağlarda topraktan çıkarılan demir cevherinden demir eşya üretme sanatının büyücülük olduğuna inanılması da bu inancı doğurmuş olabilir.

aksıran bir kimseye "çok yaşa!" denmesinin, aksırma sırasında ruhun geçici olarak bedenden ayrıldığına ilişkin eski inançlardan doğmuş olduğu düşünülebilir. aksıran kimseyi bu sözlerle sevindirmek, belki de ruhun esenlikle geri dönmesine yardımcı olma amacını taşır. 13 rakamının uğursuz olduğu boş inancının ise, eski iskandinavların dinlerindeki bir öyküye dayandığı sanılmaktadır. bu öyküye göre, düzenbaz tanrı loki, öbür 12 tanrının katıldığı bir şölene 13. olarak gitmiş ve eğlenceyi bozmuştur. bu olayın yol açtığı kavga, iskandinavların en gözde tanrısı balder'in ölümüyle sonuçlanmıştır. bu boş inanç hâlâ öylesine güçlüdür ki, bazı kimseler 13 kişiyi aynı masaya oturtmaktan kaçınır. bazı ünlü otellerde 13 rakamı taşıyan oda ve kat yoktur.

anadolu'da halk arasında boş inançlara günümüzde de rastların. bunlardan birkaç örnek şöyledir: sabahleyin evden ayrılırken eşikten sağ ayak önce atılarak çıkılır. ilk rastlanılan kişinin toplumsal durumu ve halk arasındaki itibarına göre işlerin rast gidip gitmeyeceği konusunda yorumlar yapılır. esnaf, o gün işlerin iyi gitmesi için siftah parasını yere atar ya da yüzüne sürer. birine kesici alet verilirken düşmanlığa yol açmasın diye üzerine tükürülür. akşam tırnak kesmek iyi sayılmaz. ay tutulması ve güneş tutulması sırasında silah atılıp, teneke çalınarak önlerini kapatan cin-peri topluluğun kaçırılabileceğine inanılır.

boş inançların çoğu çok eskilere dayanmakla birlikte, yenileri de vardır. örneğin, aynı kibritle art arda üç sigara yakmanın uğursuzluk getireceğine inanılır. bu inancın 1899-1902 arasında ingilizlerin güney afrika'da yaşayan afrikanerler ile yaptığı güney afrika savaşı'ndan kaynaklandığı söylenmektedir. söylenceye göre, usta afrikaner nişancıları üç ingiliz askerinin tek bir kibritle sigaralarını yakmaları sırasında yerlerini saptamış ve yanık kibriti elinde tutan askeri öldürmüştür. bu yeni bir boş inanç böyle doğmuştur.

yıllardır süre gelen, kulaktan kulağa yayılan inançlar bütünü.

pazartesi günü başlanan iş çabuk biter.

salı günü işe başlama sallanır.

çarşamba günü başlanan iş çarpık gider.

cuma saatinde yapılan işten hayır gelmez.

gece tırnak kesmek günahtır.

elden bıçak ve makas alma kan olur.

eşiğe oturma iftiraya uğrarsın.

evden eve sabun taşımak iyi değildir.

sol avucunun içi kaşınıyorsa para alacaksın, sağ avucunun içi kaşınıyorsa elinden para çıkacak.

sağ kulağın çınlıyorsa iyi haber alacaksın, sol kulağın çınlıyorsa kötü haber alacaksın.

sağ gözün atıyorsa iyi haber alacaksın, sol gözün atıyorsa kötü haber alacaksın.

köpek uluması ve baykuş ötmesi hayra alamet değildir.

bebek emeklerse misafir gelecektir.

bulaşık suyunu sokağa dökme çarpılırsın.

kara kedi yolunu keserse işin ters gidecektir.

yatakta ekmek yeme kıtlık olur.

ceviz ağacının altında uyuma, kalkamazsın.

kollarını bağlayıp oturma, evde kalırsın.

dişleri aralık olan zengin olur.

bebek çamaşırları gün batımından sonra dışarıda kalırsa, bebek hasta olur.

gece çamaşır dürmek uğursuzluk getirir.

bebeğin nazardan korumasını istiyorsan, bacanın içine dışarı çıkmadan önce sok çıkar, hiç bir şey olmaz.

sabah sağ tarafından kalmazsan işin ters gider.

hamile kadının saçı bebek doğana kadar kesilmez, kesilirse bebeğin kel olacağına inanılır.

hamile kadın yeşil çiçeğe dokunursa çiçek kurur.

yeni doğan bebek kırk günlük olunca teri kokmasın diye tuzlu suda yıkanır.

kestiğin tırnakları yere atarsan, öbür dünyada kirpiklerinle yerden toplatırlar.

kurban bayramında tekbirler çıkana dek iş yapılmaz, iğne iplik ellenmez.

incir ağacından düşen kolay iyileşmez.

üzerlerine uğur böceği konanlar, bunun uğuruna inanırlar ve onu itip atmazlar. böcek uçana kadar bu türkü söylenir; "uç uç telli böceğim, baban sana telli pabuç alacak"

* *

güneş, güzelin üstüne doğar.

arefe günü sabun kullanılmaz.

geceleyin evden dışarı tuz verilmez.

bıçakla ekmek kesmek evin bereketini azaltır.

bir kadın 2 erkeğin arasından geçerse çoçuğu olmaz.

biri elinden kaşık düşürürse misafir gelecek demektir.


şeklinde devam eden saçmalıklar silsilesi.

bir de eve köpek giren eve melek girmez gibi bir şeyler vardı.

dünyada bunlardan insanların hayatını etkileyen yaklaşık 500 tane varmış.