ölüm

bir canlı varlığın (insan, hayvan ve bitkinin) hayati faaliyetlerinin kesin olarak sona ermesidir. canlı varlıkların herhangi bir dokusunun canlılığını kaybetmesine de ölüm denir. canlının ölümünden bahsedebilmek için, hayati faaliyetlerin bir daha geri gelmemek üzere sona ermesi şarttır. zira boğulma, donma, zehirlenme tehlikesi geçiren ve kalbi duran kişilerde suni teneffüs ve kalp masajı yapılarak, durmuş gibi görünen solunum ve dolaşım fonksiyonlarının tekrar başlatılması çok kere mümkün olmaktadır. o halde kalp ve solunumun bir süre durması ölüm demek değildir.




ölümden evvel, kısa veya uzun olmak üzere agoni ismi verilen bir can çekişme devresi sözkonusudur. bu devre, müzmin hastalıklarda uzun, ani ölümlerde ise kısa olur. bu devrede, dolaşım ve solunum sistemlerinde iyileşmesi mümkün olmayan değişiklikler meydana gelir. agoni devresi birkaç dakikadan, birkaç güne kadar uzayabilir. bu devredeki bir şahıs, tam olarak sessizlik ve hareketsizlik içinde bulunur, dış uyarılara karşı tepki çok azalmış veya kaybolmuştur. bütün sistemlerin çalışması bozulmuştur. bazen, bozukluklar düzelir gibi olur, şahıs kendini çok iyi hissettiğini bile söyleyebilir. bu durum, ölüm öncesi görülebilen geçici bir iyilik halidir. ilk önce görme, son olarak işitme duyusu kaybolur. gözler yukarı ve dışa tavana bakıyormuş gibi bir hal alır, gözbebekleri genişler. göz akı ve göz kenarlarında yapışkan bir sıvı toplanır. göz parlaklığını kaybeder, arkaya doğru çöker. refleksler ortadan kalkar. alından soğuk iri taneli terle birlikte son bir gözyaşı damlası gelebilir, şahıs ağlıyor gibidir. nabız oldukça zayıflar. kalp sesleri güçlükle ve çok hafif duyulur, el ve ayaklar soğur, fakat şahsın iç harareti bazan 42-43° dereceye kadar yükselir. salya, sümük, idrar, pislik, meni dışarı çıkar ve neticede ölüm husule gelir. bazı agoni durumlarında şuur kapalı olmakla birlikte akli melekeler, zeka ve şuur bozulmaz.

ölümün birinci dönemi, fonksiyonel, klinik veya formatik ölüm dönemidir. bu dönemde kişilik kaybolur. ölümün ikinci dönemiyse hücrelerin ölümü veya moleküler ölüm dönemidir.

kalp nakli ameliyatlarından önce klinik ölüm; dolaşım, solunum ve sinirle ilgili organların faaliyetlerinin son bulması şeklinde kabul ediliyordu. kalp nakli ameliyatlarından sonra ölümün tarifindeki fikir ve araştırmalar değişik bir yön almıştır ve neticede beyin ölümü terimi ortaya çıkmıştır. beyin ölümü yani klinik ölüm, beynin bütün faaliyetlerinin durması ve bütün tedavilere rağmen geri dönmeyecek şekilde kesilmesidir. bu ölümde, dolaşım ve solunumu çalıştıran cihazlar çıkarılınca, solunum ve dolaşımın durmaları da esas alınmaktadır. beyin faaliyetlerinin durması, elektroansefologramda düz bir çizginin görülmesiyle anlaşılır.

yaşamın kesin olarak sona ermesi.

dini olarak açıklaması ''hakkın rahmetine kavuşmak''tır.

hakkında necip fazıl tarafından şöyle bir yorum getirilen olgu.başlangıç.

"hiç güzel olmasa ölürmüydü peygamber"

göğüsüm karanfilsiz
düşlerle uzanmış
tavandaki karartıların dansını izliyorum.
dudaklarımı yakan bir gülümsemeyle hayalin
arka fonda ölüm...
ölüm: yaşamak için atılan ilk adımdır; fakat o ana kadar bulunduğun ortamda
kendini mümkün olduğunca geliştirmen gerekir.
hayat: ölüme hazırlık okulu...

kendi başina geleni guzeldir.

'ölüm varken ben yokum. ben varken ölüm yok. o halde korkacak ne var' *

defalarca duysam da duymaya alışamadığım bir durum..kimseye yakışmıyor..

sadece bir başlangıçtır.

ne zaman geleceği belli olmayan bir olay...

[bkz: nirvana]

ölüm her aklına geldiğinde
ah edip vah edip inleme
bu halinle tanrıyı incitmiş olacaksın
ecel kapını çaldığı zaman
evi telaşa verme
o geldiği zaman
sen gitmiş olacaksın

[bkz: ahmet kaya]

bir nevi yeni başlangıçtır. dünyada işe yarar bir şey yapabilme ihtimallerinden biri olan sevmeyi öğrenebildiyse ve aşkı yaşayabildiyse adem soyu geriye ölüm kalmıştır. ruha adanmalıdır ölüm, ölüm ruhun hakkıdır. ruh bedenin esaretinden kurtulacaktır. bu an itibari ile ruhun neler yaşayacağı kutsal kitaplarda yer almaktadır.

[bkz: ölüm ölüm dediğin nedir ki gülüm]

form değişikliğidir bence,korkmaya hiç gerek yoktur,var olan dna dizilişiniz bir anlık bozulacaktır,karbon atomlarınızın yerleri değişecektir,çürüyeceksiniz,toprağa karışacaksınız,milyarlarca olasılık arasından tekrar dirileceksiniz,ama dirldiğnizin farkında olmayacaksınız.

hz.muhammed'in bir hadisi;''siz uykudasınız ölümle uyanacaksınız.''

''bir başka yöne gitmek''tir sadece.

finiş çizgisi. sonra koşmaya devam edildiğine de inanan var, nefes nefese kalıp durulduğuna da.

beklemeye değmez.

zevkle ve istekle üzerine gidilmelidir.

tersini düşünüyorsan sıradan biri olursun.

dannion brinkley isimli vatandaşın 28 dakika yaşadığı deneyim.

hakkında ne dense boştur, anlamsızdır, çünkü gidip de gelen yoktur. yaşamadan bilemeyiz. kaçış da yoktur, elbet tadacağımız hadisedir.